0
Malcolm X
Malcolm X 19 Mayıs 1925 yılında Amerika’nın Nebraska eyaletinin Omaha ÅŸehrinde doÄŸar. 6 yaşındayken babası beyaz ırkçı örgütlerden biri tarafından öldürülür. Malcolm, annesi ona hamileyken ona yapılan saldırılardan biriyle ilgili şöyle der; “Annem bana hamileyken, daha sonra anlattığına göre, kukuletalı bir grup Ku Klux Klan elemanı evimize saldırdılar. Çiftelerini ve tüfeklerini ateÅŸleyerek, babamın dışarı çıkması için bağırdılar.” Birkaç yıl sonra annesi kocasının ölümü yüzünden ruhsal bir çöküntü yaÅŸar ve akıl hastanesine yatırılır. Malcolm ve kardeÅŸleri birbirlerinden ayrı olarak yetimhanelere gönderilir.
Malcolm Little çok zeki bir öğrenci olmasına raÄŸmen sevdiÄŸi bir öğretmeninin onun avukat olma hayallerinin zenci olduÄŸu için mümkün olmayacağını söylemesi üzerine okula olan ilgisini kaybetti. 15 yaşında okulunu yarım bıraktı. O da “beyaz adam”ın batılı olmayan biz Müslümanlara, Asyalılara ve siyahlara yerleÅŸtirdiÄŸi “kültür alinasyonu”nun etkisi altında kalmıştı ve beyazlara daha çok benzemek için saçlarını düzleÅŸtiriyor, beyazlar gibi giyiniyor, onlar gibi yaşıyordu. Harlem sokaklarının yolunu öğrenirken, Malcolm hırsızlık, uyuÅŸturucu madde ve fuhuÅŸla tanındı. 20 yaşında ev soymaktan suçlu bulundu ve 27 yaşına kadar hapishanede kaldı. Hapishanede Nation Of Islam’ın (Ä°slam Ulusu) üyesi olan Reginald ile tanıştı ve Müslüman oldu. Hapishanedeyken kendi kendini eÄŸitmeye çalıştı. Nation Of Islam’ın lideri olan Elijah Muhammed’in öğretilerini okumaya baÅŸladı. “Beyaz” kelimesinin her zaman güzel olan anlamına ve “Siyah” kelimesinin karanlık, pis anlamına gelmesinin onu ÅŸaşırtması ya da bu “garip”liÄŸin farkına varması üzerine sözlük okumaya, bütün kelimelerin anlamlarını öğrenmeye baÅŸladı. 1952 yılında ÅŸartlı tahliye edildi. Tamamen deÄŸiÅŸmiÅŸ bir insandı artık.
“Little” soyadı kölelere verilen bir soyadıydı ve o bunu kabullenmeyip matematikte bilinmeyeni temsil eden “X” soyadını aldı. Artık içki içmiyor, uyuÅŸturucuyla ilgilenmiyordu. Yaptıkları bütün zulümlerden sonra, siyahlara diÄŸer yanaklarını çevirmeyi öğreten “beyaz adam”ın tuzaklarına düşmüyordu artık. MüthiÅŸ bir konuÅŸmacı olan Malcolm X, Elijah Muhammed tarafından Nation Of Islam’ın vaizi olarak atandı. 400 yıl boyunca siyahlara karşı yapılan bu zulme siyahların artık dur demesi gerektiÄŸi düşüncesini kürsülerde, televizyonlarda, gazetelerde yaymaya çalışıyordu. Siyahların ikinci sınıf insan muamelesi görmesine karşın o “Siz siyahsınız! Siyahsınız ve güzelsiniz!” diyordu. Siyahların Amerikalı olmadıklarını, burada doÄŸmalarının onları Amerikalı yapmayacağını söylüyor, siyahların Afrika’ya yani kendi özlerine dönmeleri gerektiÄŸini savunuyordu. Zencilere renkli diye hitap edenlere de ÅŸu cevabı veriyordu: “DoÄŸduÄŸumda siyahtım, büyüdüğümde yine siyahım, soÄŸukta kaldığımda yine siyahım, güneÅŸte kaldığımda yine siyahım, hasta olduÄŸumda yine siyahım, öldüğümde yine siyahım. Ya siz… DoÄŸduÄŸunuzda pembesiniz, büyüdüğünüzde beyaz oluyorsunuz, soÄŸukta kaldığınızda mavi oluyorsunuz, güneÅŸte kaldığınızda kırmızı oluyorsunuz, hastalandığınızda yeÅŸil oluyorsunuz, öldüğünüzde de mor oluyorsunuz. Ve bana renkli demeye cüret edebiliyorsunuz…” Beyazların ÅŸeytan olduklarını ve “SaygıdeÄŸer Elijah Muhammed”in Allah’ın habercisi olduÄŸunu anlattı ve buna inandı.
Malcolm’u çevreleyen kalabalıklar ve ihtilaf, medyanın ilgisini çekti. Amerika’daki siyah ırkçılığı hakkında düşündükleri ve anlattıkları onun medyada da büyümesini saÄŸladı. Siyah ırkçılığıyla ilgili diÄŸer en ağır basan görüş bir Hıristiyan olan Martin Luther King’in görüşüydü. “Beyazların ve siyahların kardeşçe yaÅŸadığı bir rüyam var…” sözü Amerikalılar tarafından bilinen bir sözüdür. Martin Luther King’in bunu söylemesi üzerine Malcolm X, “Benim de bir rüyam var!” demiÅŸti: “Küçük bir beyaz çocuk ile küçük bir siyah çocuÄŸun birlikte barış içinde oturduÄŸu bir rüyam var. Bir rüyam var; bu küçük beyaz çocuk küçük siyah çocuÄŸun lolipopunu çalıyor ve karşısında kahkahalar atıyor. Tıpkı beyaz adamın 400 yıl boyunca siyah adamdan çaldığı, onu küçük düşürdüğü ve ona çirkin sözler söylediÄŸi gibi. Ve bu küçük siyah çocuk aÄŸlıyor, tıpkı bütün siyah erkek ve kadınların beyaz adamın zulmü yüzünden aÄŸladığı ve aÄŸlıyor olduÄŸu gibi. Fakat arkadaÅŸlar, rüyam burada bitmiyor. KardeÅŸler, bir rüyam var; bu küçük siyah çocuk ayaÄŸa kalkıyor ve saÄŸlam, büyük bir sopa buluyor. Ve bir rüyam var; küçük beyaz çocuÄŸun oturduÄŸu, ona ait olmayan lolipopu yaladığı yere dönüyor. Bir rüyam var; küçük siyah çocuk küçük beyaz çocuÄŸu yaramazlık yapan üvey çocukmuÅŸ gibi aÄŸlamaktan gözleri akana kadar dövüyor. Âmin...”. Ä°nancından aldığı cesaretle hiç korkmadan sürekli bir yerleri suçluyordu. Liderlik özelliÄŸi, inancı ve dili, örgütün üye sayısının 1952’de 500’den, 1963’te 30000’e ulaÅŸmasında büyük rol oynamıştı.
14 Ocak 1958 yılında Betty X ile evlendi ve Nation Of Islam’daki çalışmalarına devam etti. Ancak 1963 yılında Malcolm X, her konuÅŸmasında “saygıdeÄŸer” diye nitelendirdiÄŸi Elijah Muhammed’in örgüt içerisinden 6 kadınla gizlice iliÅŸkiye girdiÄŸini, bu iliÅŸkilerden çocuklarının da olduÄŸunu öğrendi. Oysa o Nation Of Islam’a katıldığından beri katı bir ÅŸekilde Elijah Muhammed’in öğretilerine baÄŸlı kalmıştı. Malcolm, Elijah Muhammed’in, iliÅŸkilerini ve gayrimeÅŸru çocuklarını örtbas etme isteÄŸini reddetti. BulunduÄŸu örgüte katılmalarına neden olduÄŸu kitleler için de suçluluk duyuyordu Malcolm X. Nation Of Islam’da kaldığı yıllar boyunca her an canını rahatça feda edebileceÄŸi bir insanın aslında bir sahtekâr olduÄŸunu öğrenmesi onu derinden yaralamıştı. 12 Mart 1964 yılında, Malcolm kendi örgütünü kurmak üzere Nation Of Islam’dan ayrıldı: “Bir ÅŸeyin uykusunda ve birisinin kontrolü altında kalmış bir adam gibi hissediyorum. ÅŸu anda düşündüklerimin ve söylediklerimin kendim için olduÄŸunu hissediyorum. Önceleri, düşündüklerim ve söylediklerim baÅŸkasının öğütleriydi ve baÅŸkası içindi, ÅŸimdi kendi aklımla düşünüyorum.”
Aynı yıl Malcolm X, imkânı olan her Müslüman’ın ömründe en az bir kere yapması gereken Hacc yolculuÄŸu için Mekke’ye gitti. Hacc, onun “beyaz adam”la ilgili bütün ırkçı düşüncelerini deÄŸiÅŸtirmiÅŸti.
Hacc sırasında Malcolm X karısına yazdığı mektubunda şöyle der: “Burada, kutsal ÅŸehir Mekke’de geçen 11 gün boyunca, gözleri mavi, saçları sarı ve derisi beyazdan daha beyaz Müslüman dostlarla aynı kaptan yemek yedim, aynı tastan su içtim ve aynı tanrıya dua ettim. Ve beyaz Müslümanların kelimelerinde, hareketlerinde ve davranışlarında, Nijeryalı, Sudanlı ve Ganalı siyah Afrikalı Müslümanlar arasındayken hissettiÄŸim içtenliÄŸin aynısını hissettim. Hepimiz kardeÅŸiz. Çünkü Müslümanların Allah’ın birliÄŸine olan inançları akıllarından, davranışlarından ve tavırlarından “beyaz” kelimesini siliyor.
Bu kutsal topraklardaki her saat Amerika'da olanları ruhani açıdan daha iyi anlamamı saÄŸlıyor. Amerika zencisi ırkçı düşmanlığı için asla suçlanamaz. 400 yıllık baskıya ve soykırıma tepki gösteriyor. Ama Amerika'daki ırklar bu intihar yolundan elbet çıkacak. Genç kuÅŸağın duvardaki yazıyı göreceÄŸine inanıyorum. Ve çoÄŸu doÄŸrunun ruhani yoluna dönmek isteyecek. Bu, ırkçılığın bizi getirdiÄŸi noktadan kurtulmak için tek yolumuz. Daha önce hapisteyken gerçek gelip beni kör etmiÅŸti. Ama yine oldu. GeçmiÅŸte tüm beyaz insanları aynı kefeye koydum. Bu genellemeler bunu hak etmeyen bazı beyaz insanların zararına oldu. YaÅŸadığım bu ruhani yeniden doÄŸuÅŸun sonucu olarak bu kutsal yolda, kutsal Mekke ÅŸehrinde, artık beyazları aynı kefeye koymamak gerektiÄŸini düşünüyorum. Artık suçu kanıtlanmamış olan insanları incitmemek için çok dikkatli olacağım. Ben ırkçı deÄŸilim, ırkçılıkla ilgili hiçbir yolla alakam yok. Tüm dürüstlüğüm ve içtenliÄŸimle özgürlük, adalet ve eÅŸitlik dışında bir ÅŸey istemediÄŸim söylenebilir. YaÅŸam tüm insanlar için özgürlük ve mutluluk demektir. En büyük endiÅŸem ait olduÄŸum grupla ilgili. Biz de diÄŸer birçokları gibi en temel haklarımızdan yoksunuz. Ama Ä°slam'ın gerçek uygulamasının tüm Amerikalıların kalplerindeki ve ruhlarındaki ırkçılığı söndürebileceÄŸine inanıyorum. Ve eÄŸer ışık getirirken ölürsem, bu hastalığı yok edecek anlamlı bir gerçeÄŸi ortaya çıkarmışsam, o zaman tüm şükranlarım Allah'a, tüm dünyaların efendisine.”
Daha sonra Malcolm X ülkesine, Amerika’ya geri döndü. Artık bütün kurum ve kuruluÅŸlarla birlikte çalışmaya hazır olduÄŸunu ve Amerika’daki ırk sorununa birlikte bir çözüm bulunması gerektiÄŸini söylüyordu. 14 ÅŸubat 1965’de Malcolm, Betty ve 4 kızlarının yaÅŸadığı New York, East Elmhurst’teki evleri bombalandı. Ama Malcolm ailesi fiziki yara almadan kurtuldu. Bir hafta sonra Malcolm’un CIA’den olduÄŸunu ima ettiÄŸi düşmanları acımasız teÅŸebbüslerinde baÅŸarılı oldular. 21 ÅŸubat 1965’de Manhattan Audubon Salonu’ndaki bir konuÅŸma toplantısında “Selamunaleyküm!” dedikten sonra, üç tetikçi Malcolm sahnedeyken saldırdılar. Önce Malcolm’un kalbinden vurdular ve daha sonra yakın mesafeden 15 kere ateÅŸ ettiler. Ve Malcolm ÅŸehid oldu.
